corn.jpg

   

آیا استفاده از واکسیناسیون آنفلوانزای فوق حاد پرندگان به روش هدفمند پیشگیرانه در کشور ما ضرورت دارد؟

چاپ

این یک واقعیت تلخ است که ویروس HPAI H5N8  altاز شهریور ماه سال 1395 وارد کشور و تا پایان تابستان سال 1396 حیات وحش، طیور بومی و صنعتی را در گستره ی وسیعی از کشور در گیر کرده بود  بنحوی که ما حتی در تابستان سال 1396 کانون هایی از بیماری را در کشور داشته ایم بر اساس اطلاعات موجود و داده های جمع آوری شده در بازه ی زمانی  آبان ماه سال 1395 تا مهرماه سال 1396 بیش از 700 کانون بیماری آنفلوانزای آسیب رسان فوق حاد پرندگان عمدتا در مزارع  مرغ تخمگذار، روستا ها و حیات وحش گزارش و تایید شده بود که باعث حذف حدود بیست و پنج درصد مرغ تخمگذار کشورشده بودندکه خسارات بسیار سنگینی را بر صنعت طیور و اقتصاد ملی

تحمیل کرده بود از طرفی  بر اساس پایش فعال و غیر فعال منتهی به پاییز سال 1396 بر اساس تعریف اپیدمیولوژیکی  بیماری در کشور بومی[2] شده است و به همین علت  امسال نسبت به سال قبل موج بیماری یک ماه زودتر شروع شده است و انتظار طغیان بیماری در تعداد نه استان که دارای شبکه مزارع مرغ تخمگذار هستند به احتمال بسیار بالایی وجود داشته است.  شور بختانه غالب کانون های بیماری مرحله مختومه شدن آنها انجام نگرفته بود و چرایی این موضوع صرفا به دامپزشکی بر نمی گردد بلکه عوامل متعددی در آن نقش داشته اند که در اینجا فرصت پرداختن به آنها نمی باشد  و اگر مجالی بود بعدا به آنها پرداخته خواهد شد . آن چه این روزها ذهن خیلی ها را به خود مشغول کرده است طرح برون رفت سازمان دامپزشکی کشور برای عبور از این وضع اسفناک و فرسایشی  است ما با قاطعیت بر اساس تحلیل ها و مشورت های انجام گرفته  با مجامع ذیصلاح بین المللی بهداشت دام  اعلام می کنیم که با ادامه این روند امکان مهار و مدیریت بیماری وجود ندارد و وضعیت طغیان های بیماری در سال آینده بسیار نگران کننده تر از امسال خواهد بود  لذا نبایستی دست روی دست گذاشت بلکه بایستی چاره ایی اندیشیده شود، چاره ای جز مشورت با متخصصین بین المللی از جمله شبکه بین المللی متخصصین آنفلوانزای پرندگان سازمان جهانی بهداشت دام و سازمان خواربار کشاورزی ملل متحد ، استفاده از تجارب سایر کشورها و مشورت با متخصصین داخلی نبوده و البته منظور از متخصصین داخلی متخصصین دانشگاه های متعدد کشور می باشد. که خوشبختانه این امر واجب اتفاق افتاد و مشورت و هماهنگی لازم در این زمینه بعمل آمده است  سئوالی مهم و اساسی که بعضی ها این روز  مطرح می کنند و حتی اقدام به مکاتبه به مراجع سیاسی و امنیتی  می کنند و بنا به دلایل متعدد بعضا بعضی ها هم مخالفت هایی می کنند این است  که آیا  ما نیاز به ابزار کنترلی کمکی داریم ؟ ابزار کمکی بنام واکسن ضرورت و مورد نیاز است ؟ پاسخ آن این است که با توجه به تحلیل و توصیه های مجامعه بین المللی و در نظر گرفتن عوامل یازده گانه ضرورت دارد  بصورت هدفمند و پیشگیرانه موازی با سایر ابزارهای کنترلی بمنظور تسهیل در  اطفاء و مختومه کردن کانون های سرگردان که گستره وسیعی از کشور را در برگرفته است واکسیناسیون را برای یک دوره سه ساله بکار گیریم شایان ذکر است تصمیم گیری برای واکسیناسیون در یک کشور با در نظر گرفتن موارد زیر  صورت می پذیرد

اینکه بیماری را می توان بسرعت  مهار کرد یا نمی توان مهار کرد :
با ادامه روند فعلی در حال حاضر و در سال آینده هم چنین امکانی وجود ندارد و در صورتیکه موازین امنیت زیستی  در تمام سطوح، روستا، مناطق مهم پرندگان[3] وحش  رعایت نشود ، در صورتیکه کانون ها بسرعت شناسایی، مهار[4] و مختومه[5] نشوند که با وضع موجود  چنین امکانی وجود ندارد و در حال حاضر بر اساس تحلیل داده های حاصل از پایش تابستان سال 1396 بیش از 1986 کانون فعال که مختومه نشده اند وجود دارد که ویروس در آنها در حال گردش و بر اساس شرایط به نقاط مختلف کشور می تواند پخش شوند و هیچ تضمینی برای عدم مواجهه مزارع مرغ تخمگذار، مادر گوشتی، مادر تخمگذار و اجداد وجود ندارد  لذا ضمن احتمالر بسیار بالای تحمیل خسارات بسیار سنگین بر صنعت طیور در سال آینده نیز موج بیماری یک و یا دو ماه زودتر ( مرداد ماه و شهریور ماه) آغاز و بتدرج صنعت مرغ تخمگذار و نهایتاً صنعت طیور تعطیل خواهد شد و عوارض بسیار سنگینی را بر اقتصاد کشور وارد خواهد کرد و البته بدلیل گردش افسار گسیخته ویروس به پاندمیک شدن بیماری ممکن است کمک کند

مجاورت پرندگان با ارزش ژنتیکی بالا و احتمال مواجهه آنها با ویروس آنفلوانزای پرندگان:
 در کشور ما ویروس بیماری به سرعت در حال گسترش می باشد و احتمال درگیری واحدهای اجداد در استان قزوین  نیز وجود دارد که مواجهه  آنها و درگیری آنها یک بحران در صنعت طیور و فاجعه تاریخی و آبروریزی غیر قابل جبران  برای سازمان دامپزشکی کشور خواهد بود .

خطر ابتلا به عفونت گونه های با ارزش، نادر و یا در معرض خطر:
 چنین خطری کاملاً جدی است آلوده شدن پرندگان  دهکده طبیعت قزوین را در ماههای اخیر (سال )1396 گواه این مدعاست و سایر پرندگان باارزش در دهکده های طبیعت و باغ وحش ها در معرض مواجهه با این ویروس می باشند .

تراکم طیور در یک منطقه :
 در ایران در تعداد نه استان تراکم مزارع مرغ تخمگذار بصورتی است که طغیان های بیماری حالت ریلی پیدا کرده و خسارات بیش از یک هزار و پانصد  میلیارد تومانی فقط در سال 1395  تحمیل کرده است و علیرغم تخلیه دوسوم مزارع تخمگذار در استان تهران در سال 1395 مجدداً در مدت کمتر از دوماه بیش از 25 درصد مزارع تخمگذار در این استان در ماه های مهر و آبان درگیر و معدوم شده اند.

تاثیر بر تجارت بین المللی کالاهای مرتبط :
 صادر کنندگان ما هنوز نتواسته اند بدلیل وضعیت این بیماری بازار از دست رفته کشورهای جنوب شرقی آسیا و حتی عراق را مجدداً بدست آورند.در صورت ادامه روند قیمت تخم مرغ بشدت افزایش پیدا خواهد کرد و احتمالا بازارهای منطقه ای توان تامین نیاز کشور را نخواهند داشت

افزایش خطر احتمالی ورود ویروس به داخل کشورهای همسایه :
 این تهدید در حال حاضر از کشور ما برای سایر کشورها وجود دارد و همراه با خروج پرندگان وحش مهاجر از کریدورهای بین المللی ، صادرات تخم مرغ نطفه دار سایر کشورها را ممکن است ما آلوده کنیم

وجود بیماری در پرندگان آبزی، دیگر پرندگان وحشی، طیور بومی و بازار فروش پرندگان زنده  یافت می شود:
 این بیماری در داخل کشور در پرندگان وحش مهاجر و پرندگان وحش مقیم در سال 1395 و سال 1396 گزارش شده است

دسترسی به منابع فیزیکی و انسانی:
 در کشور ما دسترسی به منابع فیزیکی و انسانی قابل حصول می باشند و در این زمینه برای اجرای برنامه واکسیناسیون محدودیت آنچنانی  وجود ندارد

عوامل جامعه شناختی اعتماد عمومی به مرغ و فرآورده های آنها :
مردم ما جمعیتی علم باور هستند و در این زمینه آمادگی لازم وجود دارد آنچه این روزها ایجاد نگرانی کرده سطح عدم اعتماد مردم به دامپزشکی می باشد بنحوی که حتی کارگر معدوم ساز و کارگر مرغداری به توصیه دامپزشکی حتی  منع مصرف تخم مرغ خوراکی واحدهای آلوده اعتماد و باور ندارد.و در استانداری ها و سایر مراجع حاکمیتی  نیز از کلمه معدوم سازی و ارائه آمار دامپزشکی در تمامی سطوح دلخوشی آنچنانی وجودندارد.

موافقت ذینفعان و دست اندرکاران صنعت طیور :
در این زمینه تشکل های مرتبط بشدت استقبال می کنند و نگران نابودی صنعت خود بدلیل عدم اجرای برنامه های موازی نجاتبخش از جمله انجام واکسیناسیون اضطراری می باشند و آمادگی دارند تمامی هزینه واکسیناسیون را بپردازند در صورتیکه به تقاضای ذینفعان پاسخ مناسب ندهیم ممکن است بصورت غیر قانونی واردات واکسن توسط مالکین مزارع مرغ تخمگذار و مادر وارد و دور از چشمان سازمان دامپزشکی کشور اقدام به واکسیناسیون کنند.

پیامدهای اقتصادی عدم کنترل بیماری:
در مدت کمتر از دوماه ضرورت واردات بیست هزارتن تخم مرغ خوراکی باعث شده که مجوز واردات برای این مقدار صادر شود که هزینه ای سنگین چند صد میلیارد تومان را صرفاً برای تخم مرغ خوراکی بر تولید کننده و دولت تحمیل می کند.در صورتیکه بیماری کنترل نشود کشور ایران به کشوری وارد کننده تبدیل خواهد شد و هزینه های جبران ناپذیری بر مردم و دولت تحمیل خواهد کرد. خسارت اقتصادی مستقیم  در سال گذشته بخاطر طغیان های آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در کشور بیش از 1500 میلیارد تومان بوده است

آنچه که مهم است بدانیم وضعیت کشورها و استفاده آنها از ابزاری بنام واکسن است
در برنامه ملی کشور ایالات متحده امریکا که در ماه مه سال 2017 میلادی به روز رسانی شده است  برنامه واکسیناسیون آنفلوانزای فوق حاد پرندگان بصورت واکسیناسیون اضطراری منظور شده است و در گذشته هم در این کشور برای کنترل آنفلوانزای در بوقلمون بیش از دو میلیون و ششصد هزار دز را در 15 ایالت مصرف کرده است . در 17 کشور اروپایی هم برنامه واکسیناسیون آنفلوانزای فوق حا پرندگان که  بر روی وب سایت رسمی اتحادیه اروپا[6] قابل دسترس می باشد تهیه و به تایید اتحادیه اروپا رسیده است.
   از سال 1959 تا اوایل سال 2012 میلادی تعدا د30 اپیدمی H5 و H7 انفلوانزای اسیب رسان فوق حاد پرندگان ثبت شده است که از این تعداد یک اپیدمی بیشتر 29 اپیدمی دیگر پرندگان و کشورهای  بیشتری را درگیر کرده است و آن هم اپیدمی انفلوانزای اسیب رسان فوق حاد پرندگان می باشد که در سال 1996 از گوانگ دونگ چین شروع شد و منجر به معدوم سازی بیش از 250 میلیون پرنده اهلی و یا پرنده وحشی در 63 کشور گردید
اغلب کشورها برنامه  ریشه کنی آنفولانزای فوق حاد پرندگان H5N1 خود را با استفاده از روش  معدوم سازی برنامه ریزی  کده اند ، در حالیکه  تعداد 15 کشور که آلوده به بیماری شده بوده اند  واکسیناسیون را بعنوان قسمتی از راهبرد کنترلی خود استفاده می کنند
از سال 2002 میلادی تا سال 2010 میلادی بیش از 113 میلیارد دز واکسن برای آنفلوانزای فوق حاد پرندگان استفاده شده است. در  پنج کشور برنامه واکسیناسیون بصورت روتین ویا به تعبیری بصورت واکسیناسیون دسته جمعی استفاده شده است که 99 درصد این واکسن ها در کشور چین استفاده شده است  که این پنج کشور عبارتند:

چین      ( تعداد واکسن استفاده شده    102,717,000,000 برابر با 90.9درصد کل دنیا )  چین 20 درصد مرغ دنیا را دارد و تولید
مصر      (تعداد واکسن استفاده شده              5,198,000,000 برابر 4.6 درصد کل دنیا )
اندونزی  ( تعداد واکست استفاده شده       2,599,000,000   برابر 2.3 درصد کل دنیا  )
ویتنام    (تعداد واکست استفاده شده             1,582,000,000   برابر 1.4 درصد کل دنیا)
هنگ کنگ که در مناطق خاص انجام گرفت (       113,000,000 برابر 0.01 درصد کل دنیا)


ده کشور برتر دنیا در تولید تخم مرغ خوراکی
چین این کشور 24.8 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ تولید می کند
ایالات متحده امریکا که با تولید 5.6 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
هندوستان با تولید 3.8 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
ژاپن 2.52 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
مکزیک 2.51 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
برزیل 2.2 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
اندونزی 1.22 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
ترکیه 1.03 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
فرانسه 0.94 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
آلمان 089 میلیارد کیلوگرم تخم مرغ
در سال 2016 میلادی از ده کشور برتر دنیا برای  تولید تخم مرغ خوراکی کشورهای چین، مکزیک و اندونزی کشورهایی هستند که با واکسیناسیون آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در حال رقابت با دنیا هستند

جمعیت طیور در کشور چین
alt



چه کشورهایی واکسیناسیون را بصورت هدفمند پیشگیرانه انجام می دهند؟
مغولستان، قزاقستان، فرانسه، هلند، ساحل عاج، سودان، کره شمالی، اسراییل، روسیه و پاکستان هم واکسیناسیون آنفلوانزای فوق حاد پردندگان را بصورت واکسیناسیون اضطراری و یا واکسیناسیون هدفمند استفاده کرده اند که میزان واکسن استفاده شده در این کشورها برابر با  یک میلیارد و یکصد و سی میلیون دز ( 1,130,000,000 )  بوده است
 در سازمان دامپزشکی کشور می خواهیم همانند کشورهای فرانسه و روسیه بصورت واکسیناسیون هدفمند پیشگیرانه کمتر از یکصد میلیون دز واکسن را در یک دوره صرفا سه ساله  در مناطق خاص و مزارع خاص انجام بدهیم و هدف اصلی ما استفاده از واکسن بعنوان یک ابزار کمکی بمنظور مختومه کردن کانون های فعال و سرگردان در کشور است که بر اساس محاسبات نزدیک به دو هزار کانون فعال می تواند در کشور وجود داشته باشد.
95.5 درصد واکسن استفاده شده واکسن غیر فعال و 4.5 درصد واکسن استفاده شده واکسن نوترکیب بوده است واسن مورد نظر ما در سازمان دامپزشکی کشور واکسن کشته می باشد
در بنگلادش و هند شرقی که آنفولانزای فوق حاد پرندگان HPAI H5N1 بومی شده واکسیناسیون در برنامه های کنترلی خود استفاده نکرده اند ( علت عدم استفاده از واکسیناسیون فقر مالی و نبود  پشتیبانی کافی بوده است ). با استفاده از واکسیناسیون بیماری و مرگ و میر در مرغ و خروس پیشگیری شده است، موارد انسانی آنفلوانزای فوق حاد پرندگان کاهش پیدا کرده، امرار و معاش  روستایان وامنیت موا غذایی نیز پایدار مانده است
اما بدلیل عدم پوشش کافی واکسیناسیون در  پرندگان هدف کانون هایی از بیماری در کشورهایی که واکسیناسیون انجام داده اند رخ داده است با این وجود  در کشورهای چین، مصر، اندونزی، هنگ کنگ و ویتنام بدلیل تغییرات ژنیتیک جزیی که در ویروس های در گردش در فیلد اتفاق افتاده بود واکسن با ویروس های درگردش تطبیق نداشته بود و موفقیت لازم را به دست نیاورده بود

دکتر علی صفر ماکنعلی معاونت بهداشتی و پیشگیری سازمان دامپزشکی کشور
[1] Targeted Prevention Vaccination
[2] The usual frequency of occurrence of a disease in a population / the constant presence of a disease in a population
[3].Important Bird Areas (IBAs)
[4].Outbreak Extinction
[5] .Outbreak closure
[6] https://ec.europa.eu/food/animals/animal-diseases/control-measures/avian-influenza_en
روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

جوملا فارسی توسعه و پشتیبانی توسط گروه نرم افزاری جوملا
حامی پروژه ملی جوملا فارسی شرکت نوید ایرانیان